3:13 pm - Pazartesi Aralık 17, 5984

Bulmaca Nedir

Pazar, 28 Nisan 2013, 23:38 | Bilgi Paylaşımı | 0 Yorum
by admin

Bulmaca Nedir, Bulmaca Türleri ve Bulmacalar Hakkında Bilgi

Bulmaca , çapraz bulmaca olarak da bili­nir, daha çok gazete ve dergilerde çıkan yaygın bir sözcük bulma oyunudur. Çoğunlukla boş (beyaz) ve kapalı (siyah, koyu ya da taranmış) karelere bölünmüş dörtgen bi­çimli bir diyagramdan oluşur. Diyagramla birlikte, biri yatay, öteki dikey, sözcüklerin tanım ya da ipuçlarını içeren numaralan­mış iki liste verilir. Listelerdeki numaralar, diyagramdaki numaralara denk düşer. Di­yagramdaki her boş kareye, numaralı tanım ya da ipucuna uygun sözcüğü oluşturacak biçimde bir harf yerleştirilir. Böylece kesi­şen sözcükler ortak harfler taşır.

Bulmaca ilk kez 19. yüzyılda İngiltere’de ortaya çıktı. Bu bulmacalar, çocuklar için hazırlanmış bulmaca kitaplarında ve çeşitli dergilerde yayımlanan ve aynı harflerden yatay ve dikey sözcükler oluşturmaya yara­yan karelerden türetilmiş ilkel örneklerdi. Modern anlamda ilk bulmaca 21 Aralık 1913’te New York’ta çıkan World gazetesi­nin pazar eki Fun’da yayımlandı ve kısa zamanda halkın ilgisini çekti. 1923’e gelin­diğinde ABD’nin önde gelen gazetelerinin çoğunda bulmacalar yayımlanıyordu. Bu moda daha sonra İngiltere’ye de yayıldı.

Günümüzde hemen her ülkede ve her dilde değişik bulmacalar düzenlenmektedir, işi Latince bulmacalar hazırlamaya kadar götüren bilim adamları vardır. Bulmacaların yararlı olduğunu savunanlar bu oyunun hem oyalayıcı, hem sözcük dağarcığını geliş­tirici bir araç olduğunu öne sürerler. Bul­macaların biçimsel açıdan değişik pek çok türü vardır. Bunlar arasında, karelerin bakı­şımsız olarak dağıldığı bulmaca, taranmış kareleri olmayan, siyah karesi olmayan ve sözcük bitimleri yalnızca kalın bir çizgiyle belirtilen bulmaca, biçimi bir desen oluştu­ran ya da içinde bir desen olan ya da her ikisini de kapsayan bulmaca ve taranmış kareleri olmayan ve sözcük bitimlerinin belirtilmediği diyagramsız bulmacalar sayı­labilir.

Bazı bulmacalarda belirsiz tanımlara, söz­cük oyunlarına ve evirmecelere de yer verilir. Bulmacadaki sözcüklerin bir bölümü müzik, spor, edebiyat, coğrafya gibi baştan belirtilen konulara ilişkin olabilir. Bazı bulmacalarda belirli sözcüklerin ipuçları verilmeyebilir. Bu durumda sözcüğün belirli bir kümeden olduğunu belirtme (örn.”bir hayvan”) ya da sözcüğü boş olarak geçtiği bir ibare içinde verme (örn. “Her——- kendi çöplüğünde öter”) yoluna gidilir. Bazen her sözcükte geçen bir önek, sonek ya da bazı ortak harfler verilir ve diyagramdaki boş­luklara geri kalan harflerin yazılması iste­nir. Bu duruma örnek olarak, (men)dil, (men)faat, (men)gene vb; ot(lak), tas(Iak), u(lak) vb; g(er)dek, f(er)sah, mük(er)rer vb gibi diziler gösterilebilir.

Bulmacaların içeriği konusunda izlenen bazı ilginç yöntemler de vardır. Örneğin The New York Times’m pazar eki yönetme­ni Lester Markel, gazetede yayımlanan bulmacaların haberlerle bağlantılı sözcükle­ri içermesine özen gösterirdi. Reklam metni yazarı ve bulmaca hazırlayıcısı Harold T. Bers, konusu, birbirini izleyen tanımlar çözüldükçe yavaş yavaş ortaya çıkan, ipucu kendi içinde olan bulmacalar hazırlardı.

Yorum Yazın

Sponsorlu bağlantılar

 

İletişim

Sitemiz ile ilgili olarak görüş,öneri ve şikayetler ile reklam teklifleri için eokulegitim[at]gmail.com e-posta adresimizi kullanabilirsiniz.