3:13 pm - Pazar Aralık 17, 6220

Çapanoğlu Ayaklanması

Pazartesi, 29 Nisan 2013, 10:11 | Bilgi Paylaşımı | 0 Yorum
by admin

Yozgat Çapanoğlu Ayaklanması Hakkında Bilgi, Çapanoğlu Ayaklanması Ne Zaman Olmuştur

Çapanoğlu Ayaklanması, Kurtuluş Sa­vaşı sırasında Çapanoğullarının Yozgat’ta giriştikleri ayaklanma (8-27 Haziran 1920).

18. ve 19. yüzyıllarda Anadolu’nun güçlü âyan ailelerinden olan Çapanoğulları, II. Meşrutiyet döneminde İttihat ve Terak­ki yönetimiyle ters düşmüştü. Aile, İttihat ve Terakki’nin devamı olarak gördüğü Milli Mücadele kadrolarının yürüttüğü savaşa ve Ankara’da kurulan TBMM Hükümeti’ne karşı çıkmıştı. Öte yandan TBMM Hükümeti’nin merkezî bir otorite oluşturması, Çapanoğullarının çıkarlarıyla çatışıyordu.

Çapanoğlu Ayaklanması Sebepleri ve Sonuçları

14 Mayıs 1920’de Yıldızeli’ne (eskiden Yenihan, Sivas) bağlı Kaman köyünde Pos­tacı Nâzım İsyanı olarak bilinen bir ayak­lanma başladı. Kendisine padişahın temsil­cisi görüntüsü veren Postacı Nâzım, Aynacıoğulları, Deli Hacı, Katil İlyas gibi çetelerle işbirliği yaparak 6-7 Haziran’da Zile’yi işgal etti. Bu arada Ankara Hükümeti’nin ayak­lanmayı bastırmakla görevlendirdiği Kılıç Ali Bey, 1 Haziran’da 80 kişilik bir kuvvetle Antep’ten Yozgat’a gitmişti. Orada yörenin ileri gelenleriyle yaptığı görüşmeler sonun­da Çapanoğullarının da ayaklanma eğili­minde olduğunun ortaya çıkması üzerine, Çapanoğlu Celal ve Edip beyleri göz hapsi­ne aldırdı. Ama o sırada Arapseyfi’de bulunan Çapanoğlu Halid Bey’in Yozgat’a yürüyeceği haberinin gelmesi üzerine, elin­de karşı koyacak kuvveti olmadığı için kentten ayrılmak zorunda kaldı. Bu geliş­meler karşısında Mustafa Kemal bir uzlaş­ma yolu bulabilmek için Yozgat’a Süleyman Sırrı ve Madenli Rıza beylerden oluşan bir öğüt kurulu (heyet-i nâsıha) gönderdi. Ya­pılan görüşmeler sonunda Celal ve Edip beyler, bu kurulun yaptığı Kuvayı Milliye’ ye katılma önerisini geri çevirdiler. Bunun üzerine Ankara Hükümeti Çapanoğulları­nın tutuklanması için karar çıkardı. Bunu haber alan Celal ve Edip beyler de 8 Haziran’da Yozgat’tan ayrılarak Köhne’ de (Sorgun) küçük kardeşleri Halid Bey’in kuvvetlerine katıldılar. Çapanoğulları 13 Haziran’da Köhne bucak merkezini bas­tılar. Ertesi gün de Yozgat’a girdiler ve kenti “padişah adına” yönetmeye başla­dılar.

Yunanlıların genel bir saldırıya hazırlandı­ğı sırada başlayan ve bu yüzden Ankara Hükümetini güç durumda bırakan Ça­panoğlu Ayaklanması’m bastırmak üzere Çerkeş Ethem’in Yozgat’a gönderilmesi kararlaştırıldı. Kuvayı Seyyare adıyla bili­nen Çerkeş Ethem kuvvetleri 20 Haziran’da Ankara’dan hareket etti ve 23 Haziran 1920’de Yozgat’ı kuşattı. Kent kısa sürede Çerkeş Ethem’in denetimine geçti. Ayak­lanmanın önde gelenleri Alaca’ya doğru çekildiler. Ayaklanmacıları izlemeye başla­yan Çerkeş Ethem, Alaca ve Yenihan’daki çarpışmalardan sonra, 27 Haziran 1920’de Yozgat ve Alaca arasında Arapseyfi’de Çapanoğullarının son kuvvetlerini de yene­rek ayaklanmayı kesin olarak bastırdı.

Yorum Yazın

Sponsorlu bağlantılar

 

İletişim

Sitemiz ile ilgili olarak görüş,öneri ve şikayetler ile reklam teklifleri için eokulegitim[at]gmail.com e-posta adresimizi kullanabilirsiniz.