3:13 pm - Perşembe Aralık 17, 5835

Jean-Baptiste Lamarck Kimdir

Cuma, 12 Temmuz 2013, 16:25 | Genel | 0 Yorum
by editor

Jean-Baptiste Lamarck Kimdir, Jean-Baptiste Lamarck Hayatı Biyografi

Fransız, doğa bilimci. Canlıların evri­mini, yaşam boyu kazanılmış özellik­lerin kalıtımla yeni kuşaklara aktarıl­ması ve türlerin birbirine dönüşme- siyle açıklayan “dönüşümcülük kura­mının yaratıcısıdır.

lamarckJean Baptiste Pierre Antoine De Monet, chevalier de Lamarck 1 Ağustos 1744’de Picardie bölgesindeki Bazentin le Petit’de doğdu, 18 Aralık 1829’da Paris’te öldü. Yoksul düşmüş küçük soylu bir ailenin on birinci ve sonuncu çocuğuydu. Ailenin hemen hemen tüm erkekleri gibi subay olmayı düşlerken, papaz olmasını uygun gören babasının isteğiyle Amiens’deki bir Cizvit okulunda başladığı din eğitimini 15 yaşında, babasının ölümü üzerine yarım bırakarak orduya katıldı. Ancak, Yedi Yıl Savaşı’nda, ardından Fransa’nın doğu sınırındaki ve Akdeniz kıyılarındaki birliklerinde geçen askerlik yaşamını, sağlığı bozulduğu için yalnızca dokuz yıl sürdürebildi ve 1768’de ordudan ayrılıp Paris’e yer­leşti. Askeri görevle gittiği yerlerde ülkesinin bitki örtüsünü inceleme fırsatı bulan Lamarck, Paris’te bir bankada çalışırken bir yandan da botanik ve tıp öğrenimine başladı. Bir süre sonra tıbba duyduğu ilgiyi yitirmiş, kimya, meteoroloji ve jeolojinin yanı sıra özellikle Bernard de Jussieu ile birlikte botanik çalışmalarına ağırlık vermişti. Nitekim çok uzun bir çalışmanın ürünü olan ve 1778’de yayımlanan üç ciltlik Flöre française (“Fransa Florası”) adlı yapıtı, ertesi yıl Buffon’un önerisiyle Bilimler Akademisi’ne seçilmesini sağladı. Yalnız bilim çevrelerinin değil halkın da ilgi ve beğenisini kazanan bu yapıtıyla kısa sürede adını duyuran ve Buffon’un yönetimindeki

ünlü Jardin du Roi’da görevlendirilen Lamarck, bu kuruluşun 1793’de Museum National d’Histoire Na- turelle’e dönüştürülmesi üzerine profesörlüğe getirildi. Ancak, botanik bölümünde tüm kürsüler dolu oldu­ğundan zooloji bölümüne “böcekler ve solucanlar” profesörü olarak atanmış, böylece 50 yaşındaki La- marck’n önünde, canlıların evrimi konusunda önemli çalışmalar yapmasını sağlayacak yeni bir araştırma alanı açılmıştı. Ne var ki, zoolojinin yam sıra, ilgisini hiçbir zaman yitirmediği botanik alanında da değerli çalışmalar yapan, jeolojiden meteorolojiye dek çok değişik alanlardaki araştırmalarının ışığında “dönü­şümcülük” kuramını geliştiren Lamarck’ın çalışmaları kendi yaşamında büyük ilgi görmedi. Kuramları genellikle ya göz ardı edildi ya da aykırı görüşleri savunan Cuvier gibi etkili bilim adamlarınca eleştiril­di. Özel yaşamı da başarısızlık, mutsuzluk ve sağlık sorunlarıyla gölgelenen, 1818’de görme duyusunu tümüyle yitiren ve üç evliliğinden olmuş sekiz çocu­ğuyla yaşamının son yıllarını yoksulluk içinde sürdü­ren Lamarck öldüğünde, çocukları yapıtlarını ve koleksiyonlarım satmak zorunda kalmış, cenaze gi­derlerini bile Bilimler Akademisi üstlenmişti.

Eserleri (başlıca): Flöre française, 3 cilt,1778, (“Fran­sa Florası”); Recherche sur les causes des principauı faits physiques, 2 cilt, 1794, (“Temel Fizik Olgularının Neden­leri Üstüne Araştırma”); Hydrogeologie, 1802, (“Hidroje­oloji”); Recherches sur l’organisation des corps vivants, 1802, (“Canlıların Yapısı Üstüne Araştırmalar”); Histoire naturelle des vegetaux, 15 cilt, 1803, (“Bitkilerin Doğa Tarihi”); Pbilosophie zoologique, 2 cilt, 1809, (“Zooloji Felsefesi”); Histoire naturelle des animaux sans vertebres, 7 cilt, 1815-1822, (“Omurgasız Hayvanların Doğa Tari­hi”); Systeme analytique des connaissances positives de l’homme, 1820, (“İnsanın Pozitif Bilgisinin Analitik Siste­mi”).

Yorum Yazın

Sponsorlu bağlantılar

 

İletişim

Sitemiz ile ilgili olarak görüş,öneri ve şikayetler ile reklam teklifleri için eokulegitim[at]gmail.com e-posta adresimizi kullanabilirsiniz.